15079010_10210600015973053_1670143296334661307_nΗ συμμετοχή στη σημερινή βιβλιοπαρουσίαση μου προσδίδει ιδιαίτερη τιμή, όπως, οφείλω να ομολογήσω και ιδιαίτερο άγχος. Τόσο γιατί στο ίδιο τραπέζι κάθονται διακεκριμμένοι ακαδημαικοί, όσο και γιατί κλήθηκα να σχολιάσω το νέο πόνημα ενός καταξιωμένου θεολόγου, διανοούμενου και στοχαστή, δάσκαλου και δημιουργού, ανθρώπου και φίλου.

Όποιος αποφασίσει να ασχοληθεί με τον Σταμούλη, πρέπει να γνωρίζει ότι εμπλέκεται σε ένα δύσκολο πνευματικό γύμνασμα.  Ο αγαπητός Μάκης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αφηγήματα της σύγχρονης θεολογίας. Πιστός και γνήσιος συνεχιστής μεγάλων εργατών της ανατολικής θεολογίας του οποίου το έργο και η συμβολή θα αναγνωρισθούν ακόμα πιό πλατειά στα χρόνια που έρχονται. Όντας γνήσιος, αληθινός, ειλικρινής και αισθαντικός στοχαστής των καιρών και των προκλήσεων τους, διαισθάνομαι ότι δεν μπορεί να γίνεται πάντοτε εύκολα αποδεκτός. Όπως δεν γίνεται αποδεκτός στο χώρο της εκκλησίας, δυστυχώς, όποιος αρνείται το ρόλο του κομπάρσου σε μιά θλιβερή παράσταση επαρχιώτικου θίασου του 50 γιατί γνωρίζει ότι έχει φτιαχτεί να είναι όντως ηθο-ποιός.

Όμως παρά την αδυναμία πολλών να συν-κινηθούν μαζί του προς την αλήθεια των πραγμάτων , δεν είναι λίγοι εκείνοι, μεταξύ των οποίων και ο ομιλών, που αναγνωρίζουν  «ότι διηνήχθησαν οι οφθαλμοί αυτών» όταν καταδύθηκαν μέσα στό έργο του, στην ευαισθησία της μουσικής του, στην αμεσότητα του λόγου του, στη ζεστασιά της φιλίας του και που τώρα ξεκάθαρα, άφοβα μπορούν να πορεύονται προς τους δικούς του Εμμαούς, μέσα από ένα μονοπάτι απαλλαγμένο από αγκάθια και πέτρες πού άλλοι από άγνοια ή σκοπιμοτητα τοποθετησαν στο διάβα του χρόνου.

Τα 18 κείμενα αυτού του τόμου αποτελούν την επιτομή της θεολογίας του. Μιάς θεολογίας που συνοψίζεται στην κατάφαση του «ενός ου εστι χρεία». Και αυτό είναι, όπως ο ίδιος λέει, είναι η συνάντηση με το πρόσωπο του σαρκωμένου Λόγου, του Χριστού. Είναι ο ευαγγελισμός μιάς Εκκλησίας της Σάρκωσης, είναι το κήρυγμα που απευθύνεται σέ ενα σώμα εκκλησιαστικό πού πορεύεται πλέον μέσα στόν χρόνο  μέ τό χάρισμα του πολιτισμού της Σάρκωσης.

Και μέσα στα κείμενα να αιωρείται ξεκάθαρη η προειδοποίηση ότι η αδυναμία της βίωσης της ορθόδοξης Εκκλησίας ως Εκκλησίας της Σάρκωσης, σημαίνει αδυναμία εννόησης του προσώπου του Χριστού.

Εδώ είναι πού μας υπενθυμίζει ότι ο Χριστός πορεύεται μέσα στην ιστορία, την «διασχίζει» γιά να την προσλάβει, να την μπολιάσει με τα έσχατα και να την μεταμορφώσει. Επομένως η πλατεία, ο δημόσιος χώρος, είναι ο χώρος της εκκλησίας, είναι ο χώρος που ο Χριστός συναντά τον άνθρωπο στην γυμνή του πραγματικότητα. Είναι ο χώρος της αληθινής, της πραγματικής ζωής. Είναι εκεί που η εκκλησία συναντιέται με κάθε άνθρωπο χωρίς κριτήρια έθνους, φυλής, φύλου, θρησκείας. Είναι εκεί που διαλέγεται με το διαφορετικό, το αντίθετο, ακόμα και το εχθρικό… Είναι εκεί που στοχαζεται και πραγματώνει την συναντηση με τον άλλον…

Ζώντας και διακονώντας στην Αφρική δεν μπορώ να φανταστώ την εκκλησία απομονωμένη στο περιθώριο, αποξενωμένη από την πλατεία, εγκλωβισμένη στο χώρο του ιδιωτικού. Όπως ο ίδιος παρατηρεί « δεν μπορεί να μείνει άφωνη και άπρακτη σε εκείνες τις περιπτώσεις που οι λύκοι της ιστορίας, τουτέστιν οι πράξεις της πλεονεξίας, από όπου κι αν προέρχονται , θέτουν εν αμφιβόλω την ειρηνική συνύπαρξη των μελών της κοινωνίας και των λαών του κοσμου ολάκερου».

 Γιά τον συγγραφέα η παρουσία της εκκλησίας στο δημόσιο χώρο δεν είναι απρουπόθετη. Πολύ σωστά αποκρούει το σφιχταγκάλισμα εκκλησίας και κράτους, αυτό που αποκαλεί εξουσιαστικό λαικισμό, αποκαλεί προδοσία ταυτότητας την ταύτιση με την πολιτική και την εξουσία, επιμένοντας  σωστά, ότι ο λόγος της εκκλησίας είναι και πρέπει να παραμείνει πολιτικός και συνάμα αντιεξουσιαστικός με ότι αυτό καί άν συνεπάγεται …

Τώρα βέβαια δεν είμαι απόλυτα σίγουρος αν η εκκλησία θυμάται πάντοτε την αντιεξουσιαστική φύση της!

Δυστυχώς πολύ συχνά πέφτει (ή επιλέγει να αφεθεί) στον πειρασμό της εξουσίας. Εμφανίζεται έντονη (αν δεν κυριαρχεί) η διάθεση ελέγχου, εξουσιασμού της λαικής συνείδησης, της όλης ύπαρξης του άλλου, της ψυχής του, της σκέψης του, του κορμιού του. Όπως στην πολιτική, έτσι και στην εκκλησία, δεν είναι λίγοι εκείνοι που απεργάζονται με μαεστρία μιά άλλη μεταμόρφωση. Αυτή του ανθρώπου σε ανθρωποειδές.

Παρόλα αυτά εμείς πρέπει,… έχουμε χρέος,… να συνεχίσουμε να παλεύουμε, πληρώνοντας κάποτε ακριβά το κόστος της επιλογής μας, να παραμείνουμε άνθρωποι ελεύθεροι, σκεπτόμενοι, ευαίσθητοι, δημιουργικοί, με λόγο προφητικό, ελπιδοφόρο, αναστάσιμο γιά πληρότητα ζωής γιά όλους τους ανθρώπους.

Αυτό είναι η Βασιλεία του Θεού στο τώρα, αυτή η θέληση του Αγίου Πνεύματος.

Αρμός, Αθήνα 19 Νοεμβρίου 2016

Advertisements